لیکوییدیشن (Liquidation) چیست؟ چگونه جلوی لیکویید شدن در صرافی را بگیریم؟

مقدمه

اگر اهل خرید و فروش ارزهای دیجیتال هستید، در نقطه‌ای از معاملات آینده خود در بازار رمزارزها، خواه‌ناخواه ممکن است شاهد رویداد لیکوییدیشن (Liquidation) یا لیکویید شدن در صرافی باشید. لیکویید شدن در صرافی زمانی است که موقعیت (پوزیشن) شما به ‌اجبار بسته می‌شود. در اینجا می‌خواهیم با دقت بیشتری پدیده لیکویید شدن و مثال‌های آن را مورد بررسی قرار دهیم و به شما راهکار‌های اجتناب از آن را بیاموزیم.

این مقاله مروری بر اصول کلی لیکوییدیشن موقعیت در معاملات مارجین صرافی‌های رمزارز را ارائه می‌دهد. اکنون به لطف معاملات مارجین یا اهرم دار، معامله‌گران می‌توانند از ارزهای دیجیتال وام گرفته‌شده از صرافی استفاده نمایند. ‌طبیعتاً این وام بلاعوض نیست و مشتری صرافی هنگام باز کردن یک پوزیشن معاملاتی مبلغی را به ‌عنوان وثیقه (وجه تضمین اولیه) برای مدیریت سرمایه اختصاص می‌دهد. اگر می‌خواهید در مورد فرآیند لیکوییدیشن بیشتر بدانید، ما شما را به خواندن ادامه این مطلب دعوت می‌کنیم.

مشتقات کریپتوکارنسی

بیت کوین و دیگر ارزهای دیجیتال تحت عنوان سرمایه‌گذاری‌های پرخطر با قابلیت نوسان شدید قیمت شناخته می‌شوند. اما اگرچه این بی‌ثباتی موجب نگرانی بسیاری از رگولاتورها می‌گردد، در عین حال فرصتی را در اختیار سرمایه‌گذاران قرار می‌دهد که سود قابل‌توجهی را از آن خود کنند. این امر در مقایسه با انواع دارایی‌های سنتی از قبیل سهام و کالاهای اساسی (Commodities) بسیار چشمگیر است.

در کنار این بی‌ثباتی، به طور بالقوه می‌توان اندازه موقعیت‌های معاملاتی رمزارز را از طریق استفاده از مشتقات کریپتوکارنسی از قبیل معاملات مارجین تریدینگ، سواپ‌های دائمی و بازارهای آتی یا فیوچرها افزایش داد. مشتقات عبارت‌اند از قراردادهایی که بر پایه قیمت یک دارایی پایه شکل ‌گرفته و به افراد امکان شرط‌بندی روی قیمت آینده دارایی را می‌دهند. مشتقات کریپتوکارنسی نخستین ‌بار در سال ۲۰۱۱ پدید آمدند و در سال‌های اخیر توانستند نرخ شتاب قابل‌توجهی را خصوصاً در میان سرمایه‌گذاران مشتاق در امر خرده‌فروشی برای خود دست‌وپا کنند.

با استفاده از معاملات مارجین، معامله‌گران می‌توانند ظرفیت درآمدزایی خود را به کمک سرمایه‌های قرضی از محل یک صرافی رمزارز ارتقا بخشند. بایننس، هیوبی و بیتمکس (BitMEX) از جمله مثال‌های این صرافی‌های متمرکز به شمار می‌روند و به مشتریان خود امکان انجام معاملات مارجین را می‌دهند.

نکته بسیار مهمی که در اینجا وجود دارد این است که اگرچه وام گرفتن سرمایه به ‌منظور ارتقای موقعیت معاملاتی می‌تواند هر گونه درآمد بالقوه را افزایش دهد، اما به همان سادگی نیز ممکن است سرمایه شما از بین برود و همین امر موجب می‌گردد که اکنون به این نوع از معاملات به چشم یک شمشیر دو لبه نگاه شود.

معامله مارجین چیست؟

معاملات مارجین یا اهرم دار به انجام معامله با استفاده از سرمایه طرف ثالث (در اینجا صرافی) اطلاق می‌شود. این اقدام را می‌توان مشابه این دانست که از یک غریبه برای خرید بیت کوین یا دیگر رمزارزها پول قرض بگیرید. با این تفاوت که در اینجا صرافی ارز دیجیتال است که به شما پول قرض می‌دهد. این امر به سرمایه‌گذاران این امکان را می‌دهد که اندازه موقعیت‌های معاملاتی خود را که تحت عنوان اهرم یا لوریج (Leverage) نامیده می‌شوند، افزایش دهند.

البته همان‌طور که هیچ ‌کس بدون چشم‌داشت به کسی پول قرض نمی‌دهد، در معاملات مارجین نیز صرافی به ‌منظور باز کردن موقعیت معاملاتی، از شما وثیقه‌ای تحت عنوان مارجین اولیه (Initial margin) دریافت می‌کند که می‌تواند به ‌صورت ارز دیجیتال یا فیات باشد. این مارجین اولیه مانند یک صندوق بیمه برای صرافی است و در صورتی که جریان بازار به ضرر فردی که وام را گرفته حرکت کند، به کار می‌رود.

ارزش سرمایه‌های وام گرفته شده نسبت به وثیقه توسط لوریج یا اهرم تعیین می‌گردد. برای مثال برای بازکردن معامله‌ای به ارزش ۱۰۰۰ دلار با نسبت لوریج ۱۰ به ۱، معامله‌گر بایستی پوزیشنی برای ۱۰۰ دلار از سرمایه خود باز کند.

هر پلتفرمی از شرایط خاص خود در مورد اهرم برخوردار است. برای مثال، در بازار سهام، بیشترین اهرمی که مورد استفاده قرار می‌گیرد 2x است؛ یا بروکرهای فارکس می‌توانند در برخی موارد ارزشی بالغ بر 200x را ارائه دهند. در بیتمکس، بایننس و بسیاری دیگر از صرافی‌های رمزارزی، مشتریان می‌توانند با لوریجی تا سقف 100x اقدام به بازکردن پوزیشن نمایند. ضمناً پلتفرم بایننس فیوچرز (Binance Futures) لوریج 125x را نیز به امکانات خود افزوده است.

برای مثال اگر شما از یک لوریج 5x با مارجین اولیه ۱۰۰ دلار استفاده کنید، در واقع وامی به ارزش ۴۰۰ دلار دریافت می‌کنید و می‌توانید موقعیت معاملاتی خود را از ۱۰۰ دلار به ۵۰۰ دلار افزایش دهید.

معنی پوزیشن یا موقعیت در معاملات مارجین چیست؟

در اینجا دو نوع پوزیشن تعریف می‌شود: پوزیشن لانگ و پوزیشن شورت. در اولی سرمایه‌گذار از رشد قیمت دارایی و در دومی از کاهش قیمت آن انتظار به‌دست‌آوردن سود خواهد داشت.

اگر ارزش یک رمزارز در جهتی که سرمایه‌گذار پیش‌بینی کرده حرکت کند، معامله سودآور تلقی می‌گردد و این سود خود متناسب با لوریجی که سرمایه‌گذار انتخاب نموده افزایش خواهد یافت. پس از بستن یک معامله، پول قرض‌گرفته‌شده به همراه کارمزد آن به صرافی بازگردانده می‌شود و کاربر می‌تواند باقی مبلغ را دریافت نماید.

یک مثال به روشن‌تر شدن موضوع کمک خواهد کرد: فرض کنید یک سرمایه‌گذار پوزیشن لانگی را با ۱۰۰۰ دلار و لوریج 10x باز می‌کند. در این حالت مقدار کل تراکنش ده برابر بالاتر از پوزیشن او است. این بدان معنا است که اگر قیمت ۱ درصد افزایش پیدا کند، سود حاصل برابر با ‌صد دلار خواهد بود. اگر سرمایه‌گذار تصمیم بگیرد موقعیت را ببندد، این ‌صد دلار منهای هزینه کمیسیون به ‌حساب وی منتقل می‌گردد. این در حالی است که اگر بدون لوریج همین مقدار معامله را انجام می‌داد، تنها می‌توانست مبلغی برابر با ۱۰ دلار (منهای کارمزد) به دست آورد.

با استفاده از فرمول ساده زیر می‌توانید سود/زیان بالقوه خود را در استفاده از لوریج به دست آورید:

سود یا زیان = (مارجین اولیه) × (درصد جابه‌جایی قیمت) × (لوریج)

در این فرمول برای تغییر مثبت قیمت از علامت مثبت و برای جابه‌جایی منفی قیمت از علامت منفی استفاده می‌شود. به‌ طورکلی به یاد داشته باشید که منظور از لوریج این است که مارجین اولیه شما چقدر سود یا ضرر خواهد کرد. به ‌علاوه، همواره سعی کنید ضرر بالقوه خود را در محدوده‌ای قابل‌کنترل نگه دارید.

امکان چند ده و چند صد برابر شدن سود موجب شده است که افراد تازه‌کار و آماتور برای پول درآوردن آسان به این روش روی بیاورند. البته باید دقت داشت که تجارت کار آسانی نیست و بنابراین افراد زیادی پول خود را به ‌واسطه سازوکار لیکویید شدن در صرافی از دست می‌دهند. تقریباً ۹۰ درصد تمامی سرمایه‌گذاران در درازمدت پول خود را از دست می‌دهند؛ بنابراین می‌توان گفت که اگر تازه‌کار هستید، شانس چندانی برایتان وجود نخواهد داشت.

شایان ‌ذکر است که در طی فرآیند لیکوییدیشن، صرافی نیز مقداری سود به دست می‌آورد. بیتمکس این سرمایه‌ها را به یک صندوق بیمه منتقل می‌کند و بایننس از آنها برای پرداخت بهره در سرمایه‌گذاری‌ها بهره می‌جوید.

لیکوییدیشن یا لیکویید شدن (Liquidation) چیست؟

لیکویید شدن یا لیکوییدیشن در بازارهای رمزارز به حالتی اطلاق می‌شود که در آن یک صرافی به ‌اجبار موقعیت معاملاتی لوریج شده یک معامله‌گر را به دلیل از دست‌ دادن تمام یا بخشی از مارجین اولیه می‌بندد. Liquidation زمانی اتفاق می‌افتد که یک معامله‌گر نمی‌تواند از پس ملزومات مارجین برای یک موقعیت لوریج شده بر بیاید و به عبارتی از سرمایه کافی برای باز نگه‌داشتن معامله برخوردار نیست. لیکویید شدن در صرافی هم در معاملات مارجین و هم معاملات فیوچر (آتی) به وقوع می‌پیوندد.

معامله با یک موقعیت لوریج شده استراتژی خطرناکی است و ممکن است معامله‌گر تمامی وثیقه (مارجین اولیه) خود را به دنبال یک حرکت عظیم و مخالف جهت در بازار از دست بدهد. در حقیقت، برخی از کشورها مانند انگلستان به‌ قدری این اقدام را خطرناک می‌دانند که صرافی‌های رمزارزی را که محصولات معاملاتی لوریج شده را به سرمایه‌گذاران خرد عرضه می‌کنند، تحریم کرده‌اند. با این کار از لیکویید شدن و ازدست‌رفتن کامل سرمایه معامله‌گران تازه‌کار جلوگیری به عمل می‌آید.

ارزش لیکوییدیشن چگونه محاسبه می‌شود؟

هنگامی که یک موقعیت معاملاتی با لوریج باز می‌شود، نرخ قیمت لیکوییدیشن آن به طور خودکار تعیین می‌گردد. اگر قیمت رمزارز از این حد نصاب عبور کند، پوزیشن خودبه‌خود لیکویید می‌شود. برای محاسبه درصد جابه‌جایی خلاف جهت بازار که منجر به لیکویید شدن می‌گردد، می‌توانید از فرمول زیر استفاده کنید:

درصد لیکویید شدن = 100/لوریج

قیمت Liquidation تابعی از پوزیشن سرمایه‌گذار، لوریج و میزان سرمایه‌های باقی‌مانده در حساب وی خواهد بود. احتیاجی به محاسبه دستی این مقدار نیست؛ چراکه صرافی همه این محاسبات را برای شما انجام می‌دهد. برای مثال در خصوص صرافی‌های BitMEX یا بایننس، شما می‌توانید از ماشین‌حساب برای محاسبه قیمت لیکوییدیشن استفاده کنید.

مثال: فرض کنید مبلغی معادل ۰۱/۰ BTC را سپرده‌گذاری و یک سفارش با ۱ BTC باز می‌کنید. به ‌عبارت ‌دیگر از لوریج 100x استفاده کرده‌اید. اگر مشکلی رخ دهد و قیمت بیت کوین در خلاف جهت نیاز یک‌درصدی شما حرکت کند، این پوزیشن با ارزش حاشیه‌ای ۰۱/۰ BTC فاقد سود خواهد بود. اما اگر از این حد عبور کنیم، صرافی ضرر خواهد کرد؛ بنابراین الگوریتم لیکوییدیشن به طور خودکار معامله را می‌بندد.

به یاد داشته باشید که هر چه لوریج بالاتر باشد، با درصد تغییر قیمت پایین‌تری لیکویید شدن موقعیت رخ می‌دهد. به‌ عبارت ‌دیگر اگر یک معامله را با لوریج 50x باز کرده باشید، تنها با ۲ درصد تغییر قیمت در خلاف جهت، لیکوییدیشن رخ می‌دهد.

معمولاً توصیه بر آن است که از لوریج‌های بالاتر از 10x استفاده نشود و افراد تازه‌کار نیز نباید با اهرم بالاتر از 2x معامله کنند.

هنگامی که یک پوزیشن لانگ را باز می‌کنید، قیمت لیکوییدیشن در سطحی پایین‌تر از قیمت بازکردن پوزیشن تعیین می‌گردد. بر همین مبنا، برای بازکردن یک موقعیت شورت، زمانی که قیمت دارایی به یک نقطه مشخص و بالاتر از قیمت ورود برسد، لیکویید شدن رخ خواهد داد.

مراحل لیکویید شدن در صرافی کدام‌اند؟

در مواردی که صرافی قادر به لیکویید کردن موقعیت‌ها پیش از رسیدن معامله‌گر به تراز منفی نیست، روش‌های زیر برای پوشش ضررهای مربوط به موقعیت‌های ورشکستگی به کار می‌رود:

صندوق بیمه: صندوق بیمه توسط صرافی نگهداری می‌شود و هدف آن این است که به معامله‌گران امکان دستیابی به سود کامل خود را اعطا نماید و همچنین متضمن آن است که معامله‌گر ورشکسته متحمل زیان‌های غیرضروری نگردد.

سیستم «ضررهای اجتماعی»: این روش ضرر‌های مرتبط با موقعیت‌های ورشکستگی را در میان تمامی معامله‌گران سودآور تقسیم می‌کند.

لیکویید شدن کاهش خودکار لوریج (ADL): با استفاده از ADL، صرافی بر مبنای اولویت و با در نظر گرفتن مقدار سود و لوریج، موقعیت‌های معامله‌گران در بازار را انتخاب می‌کند و به طور خودکار پوزیشن‌های آنها را به‌ منظور جبران دیگر پوزیشن‌ها می‌بندد.

صندوق بیمه در صرافی ارز دیجیتال چیست؟

صندوق‌های بیمه از معامله‌گران ورشکسته در برابر زیان‌های نامطلوب محافظت و تضمین می‌کنند که دیگر معامله‌گران نیز سود خود را دریافت دارند. هدف اصلی صندوق بیمه محدود ساختن موارد لیکوییدیشن از طریق ADL است. با استفاده از ADL، موقعیت‌های معامله‌گران به طور خودکار به ‌منظور جبران موقعیت تریدر ورشکسته لیکویید می‌شود. در چنین شرایطی، موقعیت‌های متضاد با لوریج بالا به‌ احتمال بیشتری از طریق کاهش خودکار لوریج لیکویید می‌گردند.

مدل صندوق بیمه مختص صرافی‌های رمزارز نیست و صرافی‌های سنتی از قبیل CME و CBOE نیز از سیستم‌های حفاظتی، چه‌بسا بیشتر از صرافی‌های کریپتو برخوردارند و می‌توانند از چندین مقدار پیش‌فرض پشتیبانی کنند. این سیستم‌های ضمانت از چندین طرف معامله از قبیل مراکز پاکسازی و اعضای ذی‌ربط تشکیل شده‌اند و عموماً نیازمند وثیقه‌های سنگین‌تری در مقایسه با صرافی‌های غیر مجاز (Unregulated) خواهند بود.

چگونه جلوی لیکویید شدن در صرافی را بگیریم؟

درک این موضوع بسیار حائز اهمیت است که برای باز کردن یک پوزیشن حاشیه‌ای نیازی به استفاده از تمامی سرمایه معامله‌گر به ‌عنوان وثیقه نخواهد بود. همچنین هنگامی که از لوریج استفاده می‌کنید، می‌توانید به کمک استراتژی‌هایی خطر لیکویید شدن را کاهش دهید. در ادامه به توضیح این استراتژی‌ها می‌پردازیم.

در اینجا دو نوع اهرم یا لوریج وجود دارد: مارجین ایزوله (Isolated) و مارجین کراس (Cross margin). در حالت اول، وثیقه تراکنش تنها منحصر به مبلغ گروگذاری‌شده است و به ‌عبارت ‌دیگر در صورت لیکوییدیشن، صرافی تمامی سرمایه را از حساب خارج نخواهد کرد. مارجین ایزوله برای آن دسته از افرادی که تنها یک پوزیشن معاملاتی دارند مناسب است. در این شرایط، حتی بعد از بازکردن تراکنش، معامله‌گر می‌تواند لوریج مرتبط با آن را تغییر دهد و وثیقه اولیه خود را از محل سرمایه باقی‌مانده در حساب بیشتر کند.

مارجین کراس یا «مارجین اسپرد» می‌تواند به ‌منظور اجتناب از لیکویید شدن در صرافی از کل موجودی مشتری (مارجین نگهداری) استفاده نماید. به‌ عبارت ‌دیگر، سودی که از یک معامله به دست می‌آید، به طور خودکار جهت پوشش دادن ضرر حاصل از یک معامله دیگر که به طور هم‌زمان باز شده صرف می‌گردد. این نوع اهرم برای معامله‌گرانی مناسب است که به طور هم‌زمان چندین معامله را در چندین جفت معاملاتی با هم پیش می‌برند یا آنهایی که استراتژی آربیتراژ را در پیش گرفته‌اند؛ یعنی از مابه‌التفاوت نرخ صرافی‌های مختلف سود به دست می‌آورند.

حد ضرر یا Stop Loss چیست؟

آسان‌ترین و کارآمدترین راه برای اجتناب از لیکویید شدن در صرافی این است که از یک سفارش حد ضرر یا توقف (stop loss یا stop order یا stop-market order) استفاده نمایید و به ‌این ‌ترتیب برای به ‌حداقل‌ رساندن ضرر، سطح لیکویید شدن مناسب را تعیین کنید. حد ضرر به شما این امکان را می‌دهد که پوزیشن را طوری ببندید که در صورت بروز مشکل، با اشکال کمی مواجه گردید.

در سفارش حد ضرر نیاز به ورودی‌های زیر خواهید داشت:

• قیمت توقف یا Stop price: قیمتی که در آن سفارش حد ضرر اعمال می‌گردد.
• قیمت فروش یا Sell price: قیمتی که در آن می‌خواهید یک دارایی رمزارز به‌خصوص را به فروش برسانید.
• اندازه (Size): مقدار دارایی که می‌خواهید بفروشید.

اگر قیمت بازار به قیمت توقف شما برسد، سفارش توقف به طور خودکار اعمال می‌گردد و دارایی موردنظر را با قیمت و میزانی که تعیین کرده‌اید به فروش می‌رساند. اگر معامله‌گر احساس کند که بازار ممکن است به‌ سرعت برخلاف میل او حرکت کند، می‌تواند قیمت فروش را پایین‌تر از قیمت توقف تعیین کند و به ‌این ‌ترتیب به آن شانس بیشتری برای پر شدن (خریداری توسط یک معامله‌گر دیگر) بدهد.

هدف اصلی از انجام سفارش توقف، محدود کردن ضررهای بالقوه است. برای اینکه بهتر متوجه اهمیت موضوع شوید، دو سناریو را مورد بررسی قرار می‌دهیم:

سناریوی شماره ۱: فرض کنید یک معامله‌گر ۵۰۰۰ دلار در حساب خود دارد، اما تصمیم می‌گیرد که از مارجین اولیه‌ای معادل ۱۰۰ دلار و لوریج 10x برای ایجاد موقعیت ۱۰۰۰ دلاری استفاده کند. او برای این کار سفارش توقف خود را در اختلاف ۵/۲ درصد از موقعیت ورود خود تنظیم می‌کند. در این مثال، معامله‌گر به طور بالقوه می‌تواند ۲۵ دلار از سرمایه خود را در این معامله از دست بدهد که تنها معادل ۵/۰ درصد از اندازه کل حساب او خواهد بود.

اگر همین معامله‌گر از تعیین سفارش حد ضرر چشم‌پوشی کند، با کاهش ۱۰ درصدی در قیمت دارایی، موقعیت او لیکویید خواهد شد. معادله محاسبه لیکوییدیشن را که در بالا اشاره کردیم به یاد بیاورید.

سناریوی شماره ۲: معامله‌گر دیگری ۵۰۰۰ دلار در حساب تجاری خود دارد و ۲۵۰۰ دلار آن را با لوریج 3x برای ایجاد موقعیت ۷۵۰۰ دلاری صرف می‌کند. با قرار دادن سفارش توقف در حد ۵/۲ درصد اختلاف با موقعیت ورود، این معامله‌گر می‌تواند به طور بالقوه ۵/۱۸۷ دلار که معادل ۷۵/۳ درصد از کل موجودی حساب وی است را از دست بدهد.

بنابراین درمی‌یابیم که اگرچه استفاده از لوریج بالاتر عمدتاً عملی بسیار خطرناک محسوب می‌گردد، اما اهمیت آن زمانی روشن می‌شود که اندازه موقعیت شما بیش از اندازه بزرگ باشد (مانند سناریوی شماره ۲).

حد ضرر را کجا قرار دهیم؟

وقتی صحبت از معاملات حاشیه‌ای می‌شود، مدیریت ریسک احتمالاً مهم‌ترین درسی است که باید در جریان انجام این معاملات بیاموزید. هدف اصلی‌تان حتی پیش از فکر کردن به سودآوری، باید به‌ حداقل ‌رساندن سطح ضرر و زیان باشد. دقت داشته باشید که هیچ‌ کدام از مدل‌های معاملاتی کامل نیستند و بنابراین همواره بایستی از سازوکارهایی جهت مقابله با تغییرات غیرقابل ‌پیش‌بینی بازار بهره بجویید.

قراردادن صحیح حد ضرر بسیار حائز اهمیت است. اگرچه هیچ قانون طلایی برای قراردادن حد ضرر وجود ندارد، معمولاً نیاز به اسپردی در حد ۲ تا ۵ درصد از اندازه معاملاتی خود خواهید داشت. از سوی دیگر، برخی معامله‌گران ترجیح می‌دهند حد ضرر خود را درست در زیر قیمت آخرین نوسان بازار تعیین کنند (البته به شرطی که این مقدار آن‌قدری پایین نباشد که زودتر از موعد لیکوییدیشن رخ دهد).

ثانیاً، باید سعی کنید اندازه معاملات و خطرات مرتبط با آن را به ‌خوبی مدیریت کنید. هرچه لوریج شما بالاتر باشد، احتمال لیکویید شدن بیشتر خواهد بود. استفاده افراطی از لوریج مانند این است که سرمایه خود را بی‌جهت در معرض خطر قرار دهید. به‌ علاوه برخی صرافی‌ها لیکوییدیشن‌ها را شدیداً مدیریت می‌کنند. برای مثال بیتمکس تنها به معامله‌گران اجاره می‌دهد که توکن‌های بیت کوین را به‌ عنوان مارجین اولیه خود نگهداری کنند. این بدان معنا است که اگر قیمت بیت کوین سقوط کند، میزان سرمایه‌های نگهداری‌شده تحت عنوان وثیقه نیز کاهش ‌می‌یابد و همین امر موجب تسریع فرآیند لیکوییدیشن می‌گردد.

با توجه ‌به ریسک ناشی از لوریج تریدینگ، برخی صرافی‌ها محدوده دسترسی معامله‌گران را پایین‌تر آورده‌اند. بایننس و FTX هر دو جزو صرافی‌های رمزارز متمرکز و مطرحی هستند که حد لوریج را برای بسیاری از رمزارزها از 100x به 20x کاهش داده‌اند.

سخن پایانی

در این مقاله در خصوص معاملات حاشیه‌ای، مفهوم لیکوییدیشن (Liquidation) یا لیکویید شدن در صرافی و سفارش‌های حد ضرر به ‌عنوان بهترین راه برای اجتناب از این فرآیند صحبت کردیم. دقت داشته باشید که اطلاعات به ‌کار رفته در این مقاله صرفاً جهت آگاهی بیشتر شما است و نباید به‌ عنوان مشاوره مالی به کار روند. تجارت در هر یک از بازارهای مالی امروزی مستعد ضرر و زیان‌های قابل‌توجه و خطر از دست ‌رفتن سرمایه است. بنابراین پیش از سرمایه‌گذاری روی این دارایی‌ها، هر فردی بایستی تحقیق کافی انجام دهد و با افراد حرفه‌ای مشورت کند. در نهایت، اگر قربانی فرآیند لیکوییدیشن قرار گرفتید، تسلیم نشوید. شما همواره می‌توانید با خرید توکن‌های بیت کوین و معامله آنها در صرافی‌های BitMEX یا بایننس دوباره جایگاه خود را به ‌عنوان یک تاجر بازار رمزارزها تثبیت نمایید.